Van cầu (Globe Valve) là một trong những loại van công nghiệp được sử dụng phổ biến nhất hiện nay nhờ khả năng điều tiết dòng chảy chính xác và độ kín cao. Van thường được lắp đặt trong các hệ thống hơi nóng, nước nóng, dầu, hóa chất và khí nén. Tuy nhiên, để van cầu hoạt động ổn định, bền bỉ và đảm bảo an toàn, người sử dụng cần tuân thủ đúng quy trình lắp đặt và vận hành.
Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách sử dụng van cầu đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, giúp hạn chế sự cố và kéo dài tuổi thọ thiết bị.
Kiểm Tra Trước Khi Lắp Đặt Van Cầu
Trước khi tiến hành lắp đặt van cầu vào hệ thống, cần thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra sau:
-
Đọc kỹ tài liệu kỹ thuật, hướng dẫn lắp đặt và cảnh báo an toàn từ nhà sản xuất.
-
Kiểm tra vật liệu thân van, gioăng làm kín và tiêu chuẩn áp suất, nhiệt độ phải phù hợp với điều kiện vận hành thực tế của hệ thống.
-
Trường hợp áp suất làm việc của hệ thống có nguy cơ vượt quá giới hạn cho phép của van, cần trang bị thêm thiết bị bảo vệ như van an toàn.
-
Tháo bỏ các nắp nhựa hoặc tấm bảo vệ ở hai đầu mặt bích trước khi lắp.
-
Kiểm tra bề mặt mặt bích, gioăng đệm đảm bảo sạch sẽ, không bị biến dạng.
-
Xác định đúng chiều dòng chảy theo mũi tên đúc trên thân van.
Kỹ Thuật Lắp Đặt Van Cầu Đúng Chuẩn
Lắp đặt đúng kỹ thuật quyết định trực tiếp đến hiệu suất điều tiết, độ bền và mức độ an toàn của van cầu trong quá trình vận hành.
Quy Tắc Định Hướng Dòng Chảy
-
Luôn lắp van theo đúng chiều mũi tên chỉ hướng dòng chảy trên thân van.
-
Đối với van cầu tiêu chuẩn, lưu chất đi từ phía dưới đĩa van và thoát ra phía trên.
-
Đối với van cầu đĩa cân bằng, chiều dòng chảy thường ngược lại nhằm giảm lực mở van, đặc biệt phù hợp cho hệ thống áp suất cao hoặc van kích thước lớn từ DN150 trở lên.
-
Tuyệt đối không lắp ngược chiều dòng chảy vì sẽ làm giảm khả năng điều tiết và nhanh hỏng van.
Quy Tắc Vị Trí Ty Van
-
Ty van phải luôn được lắp theo phương thẳng đứng hướng lên trên, vị trí lý tưởng là hướng 12 giờ.
-
Không lắp van cầu với ty van hướng xuống dưới.
Rủi ro khi lắp ty van hướng xuống:
-
Cặn bẩn, rỉ sét tích tụ tại khu vực gioăng và bellow, gây mài mòn và rách bellow seal.
-
Dễ phát sinh hiện tượng thủy kích trong hệ thống hơi nóng do tích tụ nước ngưng.
-
Gia tăng áp lực cơ học không đúng lên bellow seal, dẫn đến rò rỉ sớm.
-
Van có thể bị kẹt, không đóng mở hoàn toàn, ảnh hưởng đến khả năng điều tiết dòng chảy.
Khoảng Cách Lắp Đặt Van
Để đảm bảo dòng chảy ổn định và chính xác, cần bố trí đoạn ống thẳng đủ dài:
-
Trước van: tối thiểu 2 lần đường kính danh nghĩa (2 x DN).
-
Sau van: tối thiểu 5 lần đường kính danh nghĩa (5 x DN).
Khoảng cách này giúp hạn chế nhiễu loạn dòng chảy và nâng cao hiệu quả điều tiết.
Hướng Dẫn Vận Hành Van Cầu An Toàn
Vận hành van cầu không đúng cách có thể gây sốc áp, thủy kích và hư hỏng nghiêm trọng cho hệ thống.
Quy Trình Mở Van Chống Sốc Áp
-
Mở van từ từ, không mở đột ngột.
-
Ban đầu, chỉ mở khoảng 0,5 đến 1 vòng để lưu chất bắt đầu đi qua.
-
Với hệ thống hơi nóng, giai đoạn này giúp sấy nóng đường ống và cân bằng áp suất, tránh giãn nở nhiệt đột ngột.
-
Sau khi hệ thống ổn định, tiếp tục mở van từ từ cho đến khi mở hoàn toàn.
-
Khi van đã mở hết hành trình, nên xoay tay quay trả lại khoảng nửa vòng đến một vòng để giảm lực ép lên bellow seal, giúp tăng tuổi thọ van.
Ưu Điểm Của Van Cầu Đĩa Kép
Một số loại van cầu hơi nóng được thiết kế với cơ cấu đĩa kép nhằm cải thiện khả năng vận hành:
-
Đĩa lớn đảm nhiệm chức năng đóng mở chính và đảm bảo độ kín.
-
Đĩa nhỏ đóng vai trò cân bằng áp suất.
Trong quá trình mở van, đĩa nhỏ mở trước để cân bằng áp suất hai bên, giúp đĩa lớn mở nhẹ nhàng hơn, giảm mài mòn. Khi đóng van, đĩa lớn đóng trước để chặn dòng chính, sau đó đĩa nhỏ đóng hoàn toàn giúp tăng độ kín và giảm ăn mòn bề mặt làm kín.
Cảnh Báo An Toàn Khi Sử Dụng Van Cầu
-
Van cầu bellow seal có lực mở rất nhẹ, nếu tay quay bị va chạm có thể khiến van mở ngoài ý muốn, gây nguy hiểm.
-
Khi van được lắp đặt nhưng chưa đưa vào vận hành, cần lắp mặt bích mù ở đầu ra để ngăn hoàn toàn lưu chất đi vào hệ thống.
-
Nên có biện pháp khóa hoặc bảo vệ tay quay trong các khu vực dễ va chạm.
Nhật An Khang – Đơn Vị Phân Phối Van Công Nghiệp Uy Tín
Công ty Nhật An Khang là đơn vị chuyên cung cấp van công nghiệp và thiết bị đo lường với nhiều năm kinh nghiệm trong ngành. Chúng tôi cung cấp giải pháp toàn diện từ tư vấn kỹ thuật, lựa chọn thiết bị đến hỗ trợ lắp đặt và vận hành.
Nhật An Khang là đại lý phân phối chính hãng của nhiều thương hiệu van công nghiệp uy tín như YNV, SOY, HELS, AUTOMA, BVALVE. Sản phẩm luôn đầy đủ chứng chỉ CO-CQ, nguồn gốc rõ ràng và giá thành cạnh tranh.
Chúng tôi cam kết mang đến cho khách hàng sự an tâm về chất lượng, hiệu quả vận hành và dịch vụ hỗ trợ lâu dài, góp phần tối ưu hóa hệ thống cho doanh nghiệp và nhà máy.



